We wschodniej części Katowic można zaplanować wycieczki rowerowe o zupełnie różnym charakterze. Można przejechać 7,7 km oficjalnym żółtym szlakiem nr 5, przedłużyć trasę wzdłuż Borków, Morawy i Hubertusa albo ruszyć dalej przez Sosnowiec i Będzin aż nad Pogorię III. Zmienia się nie tylko dystans – także nawierzchnia, poziom wysiłku i udział zwykłych ulic w całej trasie.
| Trasa | Długość | Charakter |
|---|---|---|
| Dolina Trzech Stawów – Nikiszowiec – Szopienice – Borki | 7,7 km | Łatwa, asfalt i szuter |
| Szopienice – Borki – Morawa – Hubertus – Stawiki | Zależnie od wybranej pętli | Rekreacyjna jazda wzdłuż stawów |
| Katowice – Szopienice – Borki – Morawa – Pogoria III | 29 km w jedną stronę | Dłuższa trasa o mieszanym, miejskim charakterze |
Żółty szlak rowerowy nr 5 – 7,7 km od Doliny Trzech Stawów do Borków
Najkrótszym i najprostszym wariantem jest oficjalny żółty szlak rowerowy nr 5. Zaczyna się w Dolinie Trzech Stawów, prowadzi przez Nikiszowiec i Szopienice, a kończy przy dawnej kolonii robotniczej Borki, niedaleko granicy Katowic z Sosnowcem.
Trasa ma 7,7 km, a suma podjazdów wynosi około 53 m. Najniższy punkt leży na wysokości około 234 m n.p.m., najwyższy – 286 m n.p.m. Sam przejazd zajmuje według wyliczeń około 32 minut, ale na spokojną jazdę z krótkimi postojami lepiej przeznaczyć mniej więcej godzinę.
Nawierzchnia nie jest jednolita. Około 3 km, czyli 39% trasy prowadzi po wydzielonej infrastrukturze rowerowej, a kolejne 3,7 km, czyli 48% po szutrze. Zaledwie około 200 m trasy prowadzi asfaltową drogą z ruchem samochodowym. Pozostałe 0,8 km to między innymi kostka betonowa, chodniki, kamień i krótkie odcinki o innej nawierzchni.
Przy niemal czterech kilometrach szutru najlepiej sprawdzi się rower trekkingowy, crossowy, gravel albo MTB. Na rowerze szosowym z bardzo wąskimi oponami również da się przejechać tę trasę, ale nierówne fragmenty będą wyraźnie mniej komfortowe. Na ścieżkach rowerowych w Katowicach nie zawsze czeka równy asfalt – na tym odcinku trzeba liczyć się przede wszystkim z długimi fragmentami szutrowymi.
Na których odcinkach trzeba uważać
- W opisie przejazdu z 2022 roku wskazywano braki w oznakowaniu w rejonie Borków – przed wyjazdem warto zapisać przebieg trasy na mapie.
- Jednym z ciaśniejszych miejsc jest przejazd pod wiaduktem kolejowym w rejonie ul. Lwowskiej.
- W Szopienicach znajduje się około 600-metrowy odcinek z kostki betonowej.
- Za Stawem Upadowym, w kierunku Nikiszowca, pojawia się bardziej nierówny odcinek gruntowy.
Szlak jest oznakowany żółtymi znakami R-1, a znaki R-3 podają odległości do kolejnych punktów. Uwagi dotyczące braków w oznakowaniu pochodzą z przejazdu wykonanego w 2022 roku. Nie należy więc traktować ich jako dokładnego opisu sytuacji przy każdym skrzyżowaniu w 2026 roku, ale mapa w telefonie nadal jest rozsądnym zabezpieczeniem.
Co można zobaczyć po drodze
Na zaledwie 7,7 km krajobraz zmienia się kilka razy. W zielonej części trasy leży Staw Upadowy, związany z dawnymi terenami górniczymi. Dalej szlak prowadzi w stronę Galerii Szyb Wilson, przecina Szopienice i mija zabudowania dawnego browaru założonego przez braci Mokrskich w 1880 roku. Meta znajduje się przy Borkach, skąd bez zawracania można pojechać dalej w stronę Morawy.
Wygodnym miejscem rozpoczęcia przejazdu jest rejon ul. Trzech Stawów, gdzie znajduje się parking. W pobliżu przebiegu trasy leży także stacja kolejowa Katowice Szopienice.
Borki, Morawa, Hubertus i Stawiki – rowerem wzdłuż wody
Przy Borkach nie trzeba kończyć wycieczki. Dalej zaczyna się jeden z najbardziej charakterystycznych fragmentów Szopienic – kompleks pięciu stawów: Borki, Morawa oraz trzy zbiorniki Hubertus.
Łącznie zajmują 86,37 ha. Największa jest Morawa o powierzchni 35,3 ha.
Nie istnieje jeden oficjalnie oznakowany szlak prowadzący wokół całego kompleksu, dlatego dystans można dopasować do czasu i kondycji. Najkrótszy wariant to pętla Borki–Morawa, dłuższy można poprowadzić przez Hubertus w stronę Stawików w Sosnowcu.
Po zakończeniu drugiego etapu rewitalizacji w 2024 roku otoczenie Morawy wyraźnie się zmieniło. W południowej części zbiornika powstały nowe alejki, a od północy urządzono plażę i parking. Wcześniej na południowo-wschodnim brzegu pojawiły się już oświetlone ścieżki, pomost oraz miejsca do odpoczynku.
Co trzeba uwzględnić w 2026 roku
Pomiędzy Morawą a Hubertusem nadal trwają duże prace kolejowe na linii E65. W Szopienicach obowiązują związane z nimi czasowe zmiany w organizacji ruchu, dlatego przed przejazdem w stronę Hubertusa warto sprawdzić aktualny przebieg drogi na mapie – szczególnie przy planowaniu odcinka w rejonie ul. Wiosny Ludów.
Latem ten wariant można połączyć z odpoczynkiem nad wodą. W oficjalnym wykazie kąpielisk na sezon 2026 znajdują się Morawa, Morawa Północ i Hubertus, a nieco dalej również Stawiki w Sosnowcu. Wycieczka nie musi więc kończyć się na przejechaniu pętli – można zaplanować dłuższy postój przy jednym ze zbiorników.
Trasa rowerowa Katowice – Pogoria III: 29 km w jedną stronę
Dla osób, którym kilka kilometrów wokół Szopienic nie wystarcza, naturalnym przedłużeniem wycieczki jest Pogoria III. Z centrum Katowic do zbiornika jest około 29 km.
Główny przebieg prowadzi kolejno przez: centrum Katowic – Dolinę Trzech Stawów – Staw Upadowy – Nikiszowiec – Szopienice – Borki – Morawę – Sosnowiec – Będzin – Park Zielona – Pogorię III.
Za Morawą charakter wycieczki wyraźnie się zmienia. Nie jest to już spokojna jazda pomiędzy stawami – dalszy odcinek prowadzi również ulicami Sosnowca i Będzina, pojawiają się przejścia podziemne oraz miejsca, w których rower trzeba przeprowadzić. Dlatego 29 km do Pogorii III nie można porównywać z takim samym dystansem pokonanym wyłącznie po wydzielonej drodze rowerowej.
Powrót tą samą trasą daje łącznie niemal 58 km. Jeśli to za dużo, dobrym punktem końcowym będą Borki, Morawa albo Stawiki.
Wszystkie trzy warianty można łatwo łączyć: zakończyć przejazd przy Borkach, przedłużyć go wzdłuż Morawy i Hubertusa albo ruszyć dalej przez Sosnowiec w stronę Pogorii III.