|
data |
wydarzenie |
|
1704r. |
Odkrycie przez Jerzego Gieschego kruszcu zawierającego galman na ziemiach Bytomskich i Tarnogórskich i założenie firmy. |
|
1792r. |
W hucie Szkła w Wesołej koło Mysłowic Jan Christian Ruberg po wieloletnich doświadczeniach otrzymał pierwszy metaliczny cynk ze spieku wielkopiecowego. Huta Królewska posiadała bardzo dużo spieków dlatego w jej oddziale zwanym Lydognia powstała produkcja cynku metodą Ruberga. |
|
1817r. |
Odkrycie Kadmu |
|
1823r. |
na Górnym Śląsku znajdowało się już 26 hut. Wyprodukowano 6878 ton cynku, a w 1825r. już 11 916 ton. Pewność pracy i ekonomiczność była uwarunkowana dostępem do złóż galmanu i bliskie sąsiedztwo kopalni węgla kamiennego. Firma Giesche będąca bogatym właścicielem złóż rudy galmanowej w Szarleju koło Bytomia oraz kopalni węgla koło Szopienic zdecydowała na budowę huty cynku w rejonie Szopienic, Roździenia i Dąbrówki Małej. |
|
1834r. |
Budowa Huty rozpoczęta budowę 10 marca 1834, 1 sierpnia 1834 r. zapalono pierwszy piec, a 20 października 1934r. uruchomiono już 6 podwójnych pieców destylacyjnych i wyprodukowano 257 ton cynku. Na część ówczesnego kierownika Wilhelma von Kessel nazwano ją „Wilhelmina”. |
|
1845r. |
uruchomienie produkcji kadmu. W tym celu wydzielono tylko część mufli pieca muflowego. |
|
1860r. |
pracujące 94 piece dają 4554 ton cynku rocznie, zbudowano dużą muflarnię (do produkcji mufli dla pieca muflowego), uruchomiono konną kolejkę łączącą kopalnię Jutrzenka z Hutą, dołączono hutę do sieci konnej kolei wąskotorowej prowadzącej z Bytomia przez Katowice, Janów do Brzezinki ułatwiając dowóz galmanu z Kopalni Szarlej jak również wywóz cynku na sprzedaż. |
|
1861r. |
Giesche koncentruje produkcje cynku w Szopienicach kupując hutę Paweł w Dąbrówce Małej wykorzystując ją do prac doświadczalnych przy wykorzystywaniu nowych piecy do ubożejących rud galmanowych. Uruchomiono w tym celu pierwszy na Śląsku według patentu Siemensa piec regeneratywny opalany gazem czadnicowy. |
|
1864r. |
W Szarleju obok rudy galmanu wydobywano również rudę ołowiowiu, podjęto decyzję o budowie obok huty Paweł huty ołowiu „Walter-Croneck”. Zbudowano ją w 1864 i w 1865r. wyprodukowano 1429 ton ołowiu, 259 ton glejty, 1098 kg srebra. |
|
1866r. |
po raz pierwszy zastosowano sztuczny dmuch powietrza do pieców destylacyjnych cynku. |
|
1868r. |
wprowadzono opalanie pieców cynkowych gazem czadnicowym, przeprowadzono pierwsze próby z piecem regeneratywnym według patentu Siemensa. |
|
1869r. |
Przy hucie cynku „Paweł” wybudowano fabrykę wyrobów ogniotrwałych. |
|
1875r. |
W RoĄdzieniu uruchomiono prażalnię blendy cynkowej „Recke” z piecami ręcznymi według patentu Hasenclevera oraz pierwsz? fabrykę kwasu siarkowego systemem komorowym z wykorzystaniem gazów po prażeniu blendy cynkowej |
|
1876r. |
Rozbudowano hutę „Paweł” o tzw. Nową hutę. |
|
1878r. |
w hucie ołowiu uruchomiono walcownię blach i prasownię rur ołowianych. |
|
1880r. |
Przejęcie huty cynku Norma w Dąbrówce Małej, uruchomiono wytwórnię tlenków ołowiu oraz śrutownię, a w 1882r. produkcję plomb ołowianych. |
|
1897r. |
Uruchomiono hutę cynku „Bernhardi” w Roździeniu |
|
1900r. |
Szopienickie huty wytworzyły łącznie 24.822 tony cynku 24,3% produkcji na Górnym Śląsku |
|
1901r. |
Uruchomiono na terenie huty „Bernhardi” pierwszej na Śląsku mechanicznej prażalni blendy cynkowej „Lieres” wraz z fabryką kwasu siarkowego systemem kontaktowym. |
|
1904r. |
U r u c h o m i o n o w a l c o w n i ę c y n k u |
|
1906r. |
Hutę cynku „Bernhardi” powiększono o nową halę z piecami dwukondygnacyjnymi typu „Ferrariego”. |
|
1908-11r. |
Zespół szopienickich hut powiązano parową koleją wąskotorową, rozwijała się Górnośląska Kolei Wąskotorowa |
|
1908r. |
rozpoczęto budowę kompleksu I zakładów |
|
1912r. |
Uruchomiono prażalnię „Saeger” z piecami mechanicznymi „Hegelera” |
|
1912r. |
Uruchomiono fabrykę kwasu siarkowego systemem komorowym |
|
1912r. |
Uruchomiono hutę cynku Uthemann z trzykondygnacyjni piecami destylacyjnymi typu belgijskiego. |
|
1913r. |
Zespół szopienickich hut cynku wyprodukował 42.000 ton cynku |
|
1922r. |
Górny Śląsk pod administracją polską |
|
1925r. |
w hucie cynku Uthemann uruchomiono III halę z pięcioma piecami trzebińskimi |
|
1927r. |
Zatrzymano hutę cynku „Wilhelmina” |
|
1928r. |
uruchomiono nowoczesny Zakład Elektrolizy Cynku |
|
1928r. |
w prażalni „Saeger” zastąpiono piece „Hegelera” piecami typu „Wedge’a” uruchomiono spiekalnie „Dwight-Loyd” |
|
1929r. |
unieruchomiono hutę cynku „Paweł” |
|
1930r. |
Unieruchomiono prażalnię blendy i fabrykę kwasu siarkowego „Recke” |
|
1930r. |
uruchomiony zakład kadmu |
|
1931r. |
Unieruchomiono hutę cynku Bernhardi i prażalnię z fabryką kwasu siarkowego „Lieres” |
|
1932r. |
Ogólnoświatowy kryzys produkcja cynku spadła z 58.250 t w 1930r. do 32.527 t a załoga zmalała z 4000 do 1087 robotników. |
|
1934r. |
ożywienie gospodarki |
|
1935r. |
uruchomiono nową fabrykę tlenków ołowiu |
|
1941r. |
uruchomiono oddział stopów cynkowych |
|
1944r. |
w prażalni „Saeger” uruchomiono fabrykę siarki elementarnej |
|
1945r. |
27 stycznia wojska radzieckie wkraczają do Szopienic |
|
1948r. |
w wydziale prażalni przebudowano piece na zawiesinowe i uruchomiono fabrykę kwasu siarkowego systemem wieżowym |
|
1949r. |
uruchomiono wydział Rafinerii Miedzi |
|
1950r. |
przejęto hutę „Kunegunda”. |
|
1952r. |
przebudowa wydziału elektrolizy cynku o tkz II Elektrolizę z docelową produkcją 52.000 t cynku |
|
1952r. |
W prażalni Huty Ołowiu w miejsce zatrzymanej konwertorowej spiekalni galen wybudowano taśmę spiekalną typu „Dwidht-Loyd” |
|
1952r. |
W walcowni ołowiu zamontowano nową walcarkę do blach typu „Skoda” |
|
1954r. |
Wydział Walcowni Cynku wyposażono w nową walcarkę taśm typu „Skoda” |
|
1955r. |
W hucie ołowiu wybudowano trzeci piec szybowy. |
|
1955r. |
Oddano do ruchu oddział przerobu szlamów anodowych, z uruchomieniem produkcji metalu Dore’a. |
|
1956r. |
Unieruchomiono prażalnię blendy w hucie Kunegunda |
|
1957r. |
W Wydziale Prażalni uruchomiono doświadczalny piec fluidyzacyjny do prażenia blendy |
|
1957r. |
W wydziale prażalni oddano do eksploatacji oddział ciekłego dwu tlenku siarki. |
|
1958r. |
W Wydziale Rafinerii Miedzi na bazie odzyskiwanego od 1953r. siarczanu niklu uruchomiono produkcję niklu metalicznego. |
|
1958r. |
W Hucie Ołowiu wymieniono kotły rafinacyjne na 100 tonowe. |
|
1961r. |
W Hucie Ołowiu zainstalowano drugą taśmę spiekalną typu „Dwight-Loyd” |
|
1962r. |
Unieruchomiono piec do rektyfikacji cynku typu „New Jersey” w Hucie „Kunegunda” |
|
1962-63r. |
Uruchomiono Centralną Elektrociepłownię |
|
1963r. |
Unieruchomiono ostatnie piece cynkowe w hucie „Kunegunda” |
|
1963r. |
Oddano do eksploatacji oddział produkcji siarczanu cynku. |
|
1963r. |
W Hucie Ołowiu nowy, duży prostokątny piec szybowy zastąpił trzy małe piece okrągłe |
|
1964r. |
Wstrzymano produkcję siarki elementarnej |
|
1964r. |
Uruchomiono piec typu „Thede” w wydziale Huty Cynku |
|
1964-65r. |
Uruchomiono II etap budowy Centralnej Elektrociepłowni I i II kompleks |
|
1965-66r. |
W Hucie Ołowiu uruchomiono odpylnię workową |
|
1965-68r. |
Po modernizacji i intensyfikacji wydziału Elektrolizy Cynku osiągnięto zdolność produkcyjną 52.000 ton cynku |
|
1966r |
. W wydziale Rafinerii Miedzi uruchomiono produkcję wlewków miedzianych |
|
1966r. |
W Hucie Ołowiu wybudowano nową halę rafinacyjną |
|
1967r. |
W Hucie Ołowiu wybudowano piec typu „Dörschla” oraz piec obrotowy do przerobu odpadów i złomu ołowiu. |
|
1967-72r. |
Gazyfikacja kompleksów II i III |
|
1970r. |
Przystąpiono do realizacji inwestycji Zakładów Przetwórstwa Miedzi. |
|
1973r. |
Uruchomiono wydział Walcowni Bruzdowej |
|
1975r. |
W Hucie Ołowiu unieruchomiono produkcję tlenków. |
|
1975r. |
W Zakładzie Kadmu stary sposób produkcji w piecach destylacyjnych zast?piono metod? przetopu gąbki kadmowej w piecu indukcyjnym. |
|
1976r. |
Oddano do eksploatacji wydział Odlewni Wałków i Tulei |
|
1976r. |
Unieruchomienie wydział Huty Cynku (metoda ogniowa) |
|
1977r. |
Uruchomienie wydziału Walcowni Taśm z miedzi i jej stopów. |
|
1981r. |
unieruchomiono w Hucie Ołowiu piec szybowy.- konsekwencja odkrycia w 1976r. ołowicy u dzieci przez dr. Jolantę Król |
|
1981r. |
W wydziale Prażalni unieruchomiono piece zawiesinowe oraz oddział produkcji kwasu siarkowego. |
|
1982r. |
uruchomienie oddziału elektrorafinacji ołowiu. |
|
1982r. |
Wstrzymano produkcję siarczanu cynku. |
|
1983r. |
Uruchomienie produkcji siarczanu magnezu. |
|
1983r. |
Uruchomienie instalacji do otrzymywania selenu technicznego. |
|
1989r. |
unieruchomienie wydziału Rafinerii Miedzi |
|
2002r. |
czerwiec – zatrzymano produkcję cynku |
|
2006r. |
stan obecny, były budynek szybu Królewicz pełnił rolę Laboratorium Chemicznego DKJ obecnie jest tylko Izbą Tradycji |
| 2013r. | 12 września Piotr Gerber kupuje zabytkowy budynek Walcowni Cynku i planuje utworzyć w nim Muzeum Hutnictwa Cynku. |
autor: Andrzej Bożek
www.muzeumcynku.pl

Fajnie było by kupić kawałek historycznego miejsca w Szopienicach po hucie i uruchomić nowoczesny zakład do przerobu cynku …