Walcownia Cynku

0
1060
views
Walcownia kilka lat po wybudowaniu

Dla uzyskania większych zysków ze sprzeda­ży cynku firma Giesche rozpoczęła w 1903 r. budowę Walcowni Cynku, którą ukończyła w styczniu 1904 r. Wiadome było, że sprzedaż wytworzonych blach z cynku dawało większy zysk niż sprzedaż cynku w postaci płyt.

Walcownię Cynku wybudowano obok Huty Bernhardi oraz linii kolejowej Szopienice­-Siemianowice. Położenie to było korzystne ze względu na dostawy cynku oraz wywozem blach koleją. Wybudowana hala główna Wal­cowni cynku miała 9l metrów długości i 20 metrów szerokości oraz pomieszczenie maszynow­ni o długości 70 metrów i szerokości 6 metrów. Wysokość hali wynosiła 5,124 metra.

Dodatkowo wybudowano kotłownię wypo­sażoną w 8 kotłów parowych, wytwórnię opa­kowań drewnianych, oraz chłodnię kominową dla obiegu wody chłodzącej.

W hali głównej walcowni zlokalizowane były urządzenia zapewniające prawidłowy ciąg technologiczny produkcji blach.

Ciąg technologiczny wyposażono w:
– dwa piece topielne o pojemności 50 ton opalane węglem kamiennym,
– piec grzewczy do płyt,
– karuzela odlewnicza z 24 formami chłodzo­nymi wodą,
– walcarkę wstępną,
– 3 walcarki wykańczające,
– 2 nożyce wstępne do cięcia blach,
– 2 nożyce wykańczające do blach.

W budynku maszynowni były zainstalowa­ne:
– 4 maszyny parowe o mocy 250 KM /każda maszyna parowa napędzała walcarkę po­przez wał, na którym było zamocowane koło zamachowe o średnicy 7 metrów i ciężarze 30 ton,
– maszyna parowa o mocy 75KM do napędu pompy wody obiegowej oraz pompy próż­niowej.

W 1904 roku produkcja blach wyniosła 6901 ton przy załodze 144 pracowników. W walcow­ni wytwarzano blachy cynkowe metodą pakie­tową o różnych grubościach i wielkościach arkuszy. Dobrzy walcownicy byli wstanie wywal­cować blachę o grubości 0,1 mm.

Produkowane blachy były stosowane do pokrycia dachów, cynkografii, niklowania, anody, płyty kotłowe.

Pewne zmiany w wielkości produkcji były spowodowane przystąpieniem firmy do kartelu blach cynkowych oraz wybuchem I wojny świa­towej w 1914 r. Niepewna sytuacja wojenna ograniczyła poważnie w całych Niemczech bu­downictwo, co spowodowało zmniejszenie po­pytu na blachy cynkowe. Firma Giesche została zmuszona do zmiany profilu produkcji w Wal­cowni Cynku mając na uwadze potrzeby prze­mysłu zbrojeniowego. W 1917 r. rozbudowano halę główną walcowni wydłużając ją o 91 me­trów.

W nowej części hali zainstalowano:
– 2 walcarki wstępne do taśm,
– 3 walcarki wykańczające do taśm,
– nożyce do taśm,
– 2 piece do podgrzewania zwojów taśm o wadze do 2 ton.

Następnie zainstalowano:
– prasę 1000 ton z prostarką, prasę zasila pompa wodna czterocylindrowa z silnikiem elektrycznym o mocy 200 KM,
– prasę 300 ton z pompą 3 cylindrową i silni­kiem o mocy 70 KM,
– piec do podgrzewania prętów o średnicy 130 mm i długości 700 mm,
– piec do podgrzewania prętów o średnicy 75 mm i długości 450 mm.

Powyższe pręty były wsadem do pras pod­grzewanych do l800°C. Poza prasami ustawiono w hali walcarki do drutu i nożyce. W tym okresie uruchomiono V walcarkę o napędzie elektrycznym z silnikiem o mocy 145 kW. Uruchomiona produkcja taśm, szyn i drutu cynkowego oraz wyrobów prasowanych i ciągnionych, szczególnie do produk­cji zapalników (spłonek) wahała się w zależno­ści od potrzeb wojska.

Po zakończeniu I wojny światowej zmalały potrzeby na wyroby dla wojska, a wzrosło zapo­trzebowanie na blachy i taśmy cynkowe. W Walcowni Cynku uruchomiono wytwórnię kubków bateryjnych. Załoga 15 pracownic wytwarzała w ciągu 8 godzin 25 000 kubków bateryjnych. Wytwórnię kubków zamknięto w 1933 roku.

Wielkość produkcji Walcowni Cynku wahała się w zależności od czynników zewnętrznych. Produkcja wyrobów była realizowana na istnie­jących urządzeniach bez jakichkolwiek modernizacji i zmian technologii walcowania.

Należy jedynie odnotować:
– instalację walcarki Skoda do taśm w 1954 r.
– budowa pieca do wygrzewania pakietów w 1956 r.
– zakup nożycy gilotynowej w 1962r.
– zmiana opalania pieców na gaz ziemny w 1967 r.

W ostatnich latach pracy Walcowni Cynku wielkość produkcji systematycznie malała. Produkcja w latach wynosiła:
– 1980 rok – 15441 ton blach
– 1990 rok – 1802 ton blach
– 1999 rok – 750 ton blach

Oraz wyroby wyciskane i ciągnione:
– 1980 – 123 tony
– 1985 – 51 ton (zakończenie produkcji)

Ostatecznie po 97 latach pracy zakończono w 2001 roku produkcję w Walcowni Cynku.

Obecnie budynek Walcowni Cynku został zachowany wraz z urządzeniami walcowni z 1904 r. Ochroną konserwatorską zostały ob­jęte budynek walcowni wybudowany w 1904 r. wraz z walcarkami, maszynami parowymi i ko­łami zamachowymi wybudowanymi w 1904 r. zgodnie z Uchwałą nr VII/93/07 Rady Miasta Katowice z dnia 26.02.2007 r.

12 września 2013 r. budynek został zakupiony przez Piotra Gerbera. W latach 2013-2015 budynek przeszedł gruntowy remont. 11 czerwca 2015 r. uroczyście otwarto Muzeum Hutnictwa Cynku.

www.muzeumcynku.katowice.pl

Galeria zdjęć

Mapa


Większy widok mapy

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here